کتاب «نقش قهرمان در تاریخ» از فردریش انگلس (انتشارات ققنوس) یک نوشته کوتاه اما پرمغز است که می رود سراغ این سوال قدیمی: تاریخ را آدم های بزرگ می سازند یا شرایط جامعه؟ انگلس با نگاه ماتریالیستی خودش توضیح می دهد که قهرمان ها و رهبران، هرچقدر هم تاثیرگذار باشند، از دلِ وضعیت اقتصادی و اجتماعی زمانه شان بیرون می آیند و جدا از آن بستر نمی توانند هر کاری بخواهند انجام بدهند. برای همین هم با نقد نگاه ایده آلیستی، نشان می دهد چرا نیروهای اجتماعی و تضادهای طبقاتی موتور اصلی حرکت تاریخ هستند.
در عین حال، انگلس نقش فرد را هم کاملا کنار نمی گذارد؛ می گوید شخصیت، تصمیم ها و اراده یک رهبر می تواند سرعت یا جهت بعضی اتفاق ها را عوض کند، به شرطی که روی موج نیازها و خواسته های مردم سوار شود. با مثال هایی مثل انقلاب فرانسه، ناپلئون و حتی مارتین لوتر، رابطه رفت و برگشتی قهرمان و توده را روشن می کند: قهرمان وقتی اثر دارد که بتواند انرژی جمعی را سازمان بدهد و نماینده واقعی یک نیروی اجتماعی باشد. اگر دنبال یک نگاه واقع بینانه تر به تاریخ و نقش آدم ها در تغییرات بزرگ هستی، این کتاب انتخاب خوبی است.
اولین نفری باشید که نظر میدهد
برای ثبت نظر وارد حساب کاربری خود شوید.