22
ساعت
:
26
دقیقه
:
30
ثانیه
کتاب «ساخت هویت ملی ایران» نوشته افشین مرعشی (نشر ثالث) سراغ این می رود که ایرانِ مدرن دقیقا چطور شکل گرفت؛ از سال های حدود ۱۲۵۰ تا ۱۳۲۰ خورشیدی، یعنی از اواخر قاجار تا شروع دوره پهلوی. نویسنده نشان می دهد فاصله میان سلطنت ناصرالدین شاه که هنوز نگاه سنتی و «سایه خدا» بودن در آن پررنگ بود، تا زمانی که محمدرضا شاه با عنوان «شاه ایران» و تکیه بر ملی گرایی جدید معرفی شد، فقط چند دهه است اما تغییراتی که در دولت، جامعه و فرهنگ رخ داد آن قدر عمیق بود که انگار با دو دنیای متفاوت طرفیم.
مرعشی به جای اینکه فقط سیاست و جنگ و قراردادها را ردیف کند، می رود سراغ پشت صحنه هویت سازی: نقش مدرسه های نو، روزنامه ها و فضای روشنفکری، و همین طور زنده کردن نمادهای باستانی و تعریف دوباره «ایرانیت». او توضیح می دهد چطور تاریخ نگاریِ رو به عظمت گذشته، معماری ملی گرایانه و مراسم عمومی و جشن ها کم کم تبدیل به ابزارهایی شدند برای ساختن حس ملی و دادن مشروعیت به قدرت. کتاب با تکیه بر منابع آرشیوی و مطبوعات دوره مشروطه، این پروژه ملی سازی را یک روند ساده و بی دردسر نمی بیند؛ بلکه فرایندی پیچیده با تناقض ها، مقاومت های محلی و تلاش برای کنار آمدن سنت با مدرنیته نشان می دهد.
اولین نفری باشید که نظر می‌دهد
برای ثبت نظر وارد حساب کاربری خود شوید.
